Ga naar inhoud

Van oorsprong tot meesterschap

Wie benieuwd is naar Vincent van Goghs leven en werk, kan niet om Noord-Brabant heen. Veel plekken in deze provincie herinneren nog aan hem. Ze vertellen je over zijn zijn roots, zijn kindertijd, zijn jeugd, zijn dromen, passies, liefdes en ervaringen. Hoe hebben deze levensfases hem gevormd en hem tot enkele van de cruciale keuzes gebracht? Het verhaal over de wording van de schilder én de mens Vincent van Gogh: Becoming Vincent.

  • Van Goghs stamboom in Den Haag

    1575

    De stamboom van de familie Van Gogh begint bij Jan van Gogh en Jannetje den Meer, in 1575 in de buurt van Den Haag. In 1605 kregen zij een zoon: Gerrit Jansen van Gogh. Hij was soldaat, tamboerijn, bottelier en zilverbewaarder. Het was een kunstminnende familie. De eerste Van Gogh met de voornaam Vincent werd geboren in 1634. Hij was ook soldaat en meester schoenmaker. Een nakomeling, Vincent Ferdinand Jacob van Gogh (1789-1874), was de eerste predikant in de familie. Nageslacht van hem werd eveneens predikant, kunstenaar of kunsthandelaar.

  • De eerste Van Gogh in Brabant

    1822

    Het verhaal van de kunstenaar Vincent van Gogh in Brabant begint in Breda. Deze plaats kent een rijke geschiedenis als hofstad van de Nassaus, de grondleggers van het Nederlands koningshuis. Grootvader Vincent Ferdinand Jacob van Gogh (1789-1874), afkomstig uit Den Haag, was van 1822 tot zijn emeritaat in 1853 o.a. predikant in de Grote Kerk van Breda. Hij en zijn vrouw kregen negen kinderen, onder wie de latere predikant Theodorus (de schilder Vincent zijn vader).

  • Anna van Gogh-Carbentus (moeder)

    1819-1907

    Anna van Gogh-Carbentus, de moeder van Vincent van Gogh, stond aan de basis van de ontwikkeling van Vincents talent. Van haar kreeg Vincent zijn eerste tekenlessen. Thuis, in Zundert. Ze leerde haar kinderen zingen, knutsel en ze stimuleerde ze om veel te lezen. En om van de natuur te houden. Ze maakten vaak lange wandelingen.

  • Theodorus van Gogh (vader)

    1822-1885

    Theodorus van Gogh (Benschop, 8 februari 1822 – Nuenen, 26 maart 1885) was predikant in de Nederlandse Hervormde Kerk in onder andere Zundert, Etten-Leur, Helvoirt en Nuenen. Na zijn eerste jonge jaren doorgebracht te hebben in Breda, een studie theologie in Utrecht en een korte periode als hulpprediker in Middelburg wordt Theodorus van Gogh (1822-1885) op 1 april 1849 beroepen als dominee van Zundert. In 1851 trouwt hij met Anna Cornelia Carbentus (1819-1907). Het echtpaar krijgt zeven kinderen.

  • Hervormde Kerk Zundert

    Van Gogh Kerk Zundert

    1849-1871

    Vincent groeide op als zoon van dominee Theodorus van Gogh die in deze kerk in Zundert preekte.

  • Oudere broer

    1852

    Op 30 maart 1852 wordt het eerste kind geboren van Theodorus van Gogh en Anna Cornelia Carbentus, maar het is niet levensvatbaar. De grafzerk bij het Nederlands Hervormde kerkje draagt de naam Vincent van Gogh. Het is het doodgeboren broertje van de Vincent die wij allemaal kennen en die precies een jaar later geboren wordt.

  • Geboorte

    30 maart 1853

    Op 30 maart 1853 werd Vincent van Gogh geboren in de gemeente Zundert in de provincie Noord-Brabant.

  • Naar school in Zundert

    1853-1869

    Op de hoek van de markt stond vroeger de dorpsschool. Vincent kreeg daar les van januari tot oktober 1861.

  • Zus Lies

    1853-1869

    Vincents zus Lies schreef in 1910 haar geromantiseerde herinneringen aan haar broer en hun jeugd in Zundert.

  • Naar kostschool

    1864-1866

    In Zevenbergen bevond zich vroeger de jongenskostschool van Jan Provily.

  • Tekenles in Tilburg

    1866-1868

    In het voormalig stadspaleis van Willem II werd in 1866 de Hogere Burger School gehuisvest waar Vincent les kreeg.

  • Kosthuis

    1866-1868

    In Tilburg vond Vincent een kosthuis bij de familie Hannik.

  • Helvoirt

    1871-1875

    Vincent kwam met kerkelijke feestdagen en verjaardagen op bezoek bij zijn ouders die van 1871 tot 1875 in Helvoirt woonden. Vincent heeft nooit in Helvoirt gewoond. Hij had het ouderlijk huis twee jaar eerder verlaten.

  • Oom Cent

    Huize Mertersem in Breda. Woonhhuis oom Cent van Vincent van Gogh

    1872-1888

    In Huize Mertersem in Breda woonde Vincents rijke peetoom, de kunsthandelaar Vincent van Gogh.

  • Schilder worden in Etten

    1881

    Na verschillende betrekkingen besloot Vincent kunstenaar te worden en keerde hij terug naar zijn ouderlijk huis in Etten.

  • Vincents modellen

    1881

    Vincent zocht zijn modellen dicht bij huis in Etten.

  • Kee Vos

    1881

    In de zomer van 1881 logeerde Vincents nicht Kee Vos op de pastorie. Vincent werd hartstochtelijk verliefd op haar.

  • Knotwilgen

    1881

    In Etten ontdekte Vincent de knotwilgen. Vooral in het toenmalige Leursestraatje tekende hij ze vaak.

  • D'n IJzeren Pot

    1881

    Vincent kwam regelmatig bij boerderij D'n IJzeren Pot waar Piet Kaufmann woonde met zijn moeder en jongere zusje.

  • Hervormde Kerk in Nuenen

    1882-1885

    Vincent schilderde dit kerkje als cadeau voor zijn moeder.

  • Pastorie in Nuenen

    1882-1885

    De familie Van Gogh woonde hier van 1882 tot 1885, Vincent van december 1883 tot eind 1885.

  • Atelier in Nuenen

    1883-1885

    Vincent kan de mangelkamer achter de pastorie als atelier inrichten.

  • Wandelingen naar Eindhoven

    Marktstraat 1, Eindhoven (omstreeks 1865)

    1883-1885

    Vincent maakte regelmatig uitstapjes naar Eindhoven, om verf te kopen, en hij ontmoette zijn schildervrienden daar.

  • Schilderles Antoon Hermans

    Het woonhuis van Antoon Hermans (Rechts naast Antiquariaat Dirven)

    1883-1885

    Vincent gaf schilderles aan Antoon Hermans, zijn woonhuis werd gebouwd door Pierre Cuypers.

  • St. Clemenskerk in Gerwen

    1883

    Vincent van Gogh tekende de St. Clemenskerk in Gerwen in december 1883.

  • Wevershuisjes

    1883-1885

    Slechts één van de vele wevershuisjes die Nuenen in de tijd van Van Gogh rijk was, bestaat nog.

  • Oude Kerkhof in Nuenen

    Dit oude kerkhof lag bij de oude toren, die inmiddels afgebroken is. Het kerkhof is er nog wel, de vader van Vincent ligt hier begraven.

  • Collse watermolen

    1883-1885

    Samen met de schilder Anthon van Rappard, die Vincent had leren kennen in Brussel in 1880, bezocht Vincent de watermolens langs De Dommel, waaronder de Collse watermolen.

  • Atelier bij koster Schafrat

    1884-1885

    Vincent huurde vanaf mei 1884 een atelier in Nuenen bij de katholieke koster Johannes Schafrat.

  • Margot Begemann

    1884

    Het gezin Begemann woonde in Nuenen direct naast de familie Van Gogh, in Nune Ville. Margot Begemann en Vincent werden verliefd op elkaar maar de families werkten de verhouding tegen.

  • Willem van de Wakker

    Willem van de Wakker (1859 - 1927) Amateurschilder en leerling van Vincent

    1884-1891

    Willem van de Wakker had als amateurschilder les van Vincent.

  • Boerendorp

    Van Gogh, De hut, 1885 VGM Amsterdam

    1884

    Het Noordbrabants Museum, 's-Hertogenbosch: met riet en stro gedekte boerenhuizen in Nuenen en omgeving deden Van Gogh denken aan het Brabant van zijn jeugd.

  • Verfhandel Baijens

    Verfhandel Baijens. Op de foto het pand van Baijens omstreeks 1920.

    1884-1885

    De verfhandel van Jan Baijens (1838-1914) was gelegen aan de Rechtestraat C265 (nu nr. 18) in Eindhoven.

  • Brievengaardershuisje Nuenen

    1883-1885

    Vincent stuurde zelf veel post en schilderijen weg, en ontving ook veel post, via de brievengaarder.

  • De Roosdonck

    1884-1885

    Deze windmolen in Nuenen was er al in de tijd van Vincent, en deze zie je terug in vele werken van Vincent, soms door het raam, buiten.

  • Spittende boerin

    1885

    Het Noordbrabants Museum, 's-Hertogenbosch: figuurstudies van werkende boeren op de akker symboliseerden voor Vincent de eenheid van de mens met de natuur.

  • Overlijden vader Theodorus van Gogh

    1885

    Op het kerkhof in Nuenen is nog steeds het graf te vinden van vader Theodorus van Gogh. Pa, in de woorden van Vincent.

  • Huis van de aardappeleters

    1885

    Naast de molen in Nuenen stond het huisje van de familie De Groot. Hij kwam veel bij hen, en schilderde hen, de portretten, handen, en interieur van hun huisje.

  • Steendrukkerij Gestel

    Van Gogh, De aardappeleters, 1885, litho, VGM Amsterdam

    1885

    Vincent bezocht de drukkerij regelmatig om drukinkt te kopen, waarmee hij zijn verf donkerder maakte. Hij bestelde er ook een lithografische steen voor zijn werk De Aardappeleters.

  • Molen De Vogelenzang in Lieshout

    1855

    Tijdens zijn verblijf in Nuenen trok Vincent er regelmatig op uit. Op één van zijn uitjes naar Lieshout werd De Vogelenzang, een oude molen uit 1819, door Vincent vereeuwigd.

  • Vertrek uit Brabant

    Zicht op Nuenen in de herfst, gekeken door een laan met bomen.

    24 november 1885

    Op 24 november van 1885 vertrekt Vincent naar Antwerpen. Verschillende tekeningen en schilderijen die hij bij zijn familie achterlaat, zijn verloren gegaan als zijn moeder en zuster Willemien begin 1886 naar Breda verhuizen.